Titanik'i Neden Batırdılar? (2012)
- 37 dakika önce
- 6 dakikada okunur
Film Hakkında
Bu film, Andrew Newton’ın araştırmalarına dayanmaktadır. İçerikte:
İngiliz ve Amerikan resmî soruşturmalarının bulguları,
Hayatta kalan görgü tanıklarının ifadeleri,
Dönemin gazete haberleri,
Fotoğraf, film ve radyo kayıtları
yer almaktadır.
Filmde dile getirilen görüş ve değerlendirmeler, somut kanıtlara ve çıkarımlara dayandırılmaktadır. Filmde adı geçen kişilerin hiçbiri bugün hayatta değildir. Titanic’in batışına ilişkin yeni tanıklık sunmaları artık mümkün değildir.
Bu çalışma, izleyicinin kendi değerlendirmesini yapabilmesi amacıyla sunulmuş bir hipotezi ele almaktadır.
Felaket
15 Nisan 1912’de Titanic, Kuzey Atlantik’te battı.Bu felakette 1.507 kişi hayatını kaybetti.
Titanic’in batışı, denizcilik tarihinin en bilinen trajedilerinden biri olarak kabul edilir. Olay, yüz yılı aşkın süredir kitaplara, filmlere ve belgesellere konu olmuştur.
Ancak bazı sorular hâlâ cevapsızdır.
Resmî Anlatı
Genel kabul gören anlatıya göre:
Titanic ilk seferindeydi.
Bir buzdağına çarptı.
Tasarım yetersizlikleri ve ihmaller birleşti.
Kaçınılmaz bir trajedi yaşandı.
Peki bu anlatı kesin midir?
Eğer yüz yıldır tekrar edilen bir versiyon varsa, bu onu otomatik olarak doğru mu yapar?
Alternatif İddia: “Batırılan Gemi Titanic miydi?”
Bazı araştırmacılar farklı bir iddia ortaya koymaktadır:
Denizin dibinde yatan gemi Titanic değil, kardeş gemisi Olympic olabilir mi?
Bu iddia, gemilerin yer değiştirmiş olabileceği varsayımına dayanır.
White Star Line ve Güç Dengesi
Titanic ve Olympic, Belfast’taki Harland & Wolff tersanesinde White Star Line için inşa edildi.
White Star Line, 1903 yılında Amerikalı finansçı J.P. Morgan’ın kontrolündeki International Mercantile Marine tarafından satın alınmıştı.
Bu satın alma, Kuzey Atlantik yolcu taşımacılığında tekel oluşturma stratejisinin parçasıydı.
White Star Line’ın başkanı: J. Bruce IsmayTersane patronu: Lord Pirrie
Üç Süper Gemi Planı
1907 yılında Lord Pirrie’nin Londra’daki konutunda bir akşam yemeğinde üç dev yolcu gemisi fikri ortaya atıldı:
Olympic
Titanic
Britannic
Olympic ve Titanic neredeyse birebir aynı olacaktı.
Bu, rekabetçi Atlantik pazarında White Star Line’ın prestij hamlesiydi.
Olympic’in Kazaları
İlk Çarpışma
14 Haziran 1911’de Olympic ilk seferine çıktı.
Bir hafta sonra New York’ta bir römorkörle ciddi çarpışma yaşadı.
HMS Hawke Çarpışması
20 Eylül 1911’de Olympic, İngiliz savaş gemisi HMS Hawke ile çarpıştı.
Olympic’in dev pervanelerinin oluşturduğu emme etkisi, Hawke’u gemiye doğru çekti.
Sonuç:
Gövdede büyük yarık
Su hattı altında ciddi hasar
Çelik iskelet deformasyonu
Omurga eğilmesi
Sigortacılar ödeme yapmayı reddetti.
Hasarın Boyutu
Onarım süreci haftalar sürdü.
Binlerce perçin yerinden fırladı.
Çelik plakalar değiştirildi.
Sancak pervane ve krank mili hasar gördü.
Omurga büküldü.
Geminin iskeleye doğru hafif yatık olduğu bazı yolcular tarafından fark edildi.
Titanic’in Garip Detayları
Lomboz Farkı
Olympic: 16 ön lombozTitanic: 14 ön lomboz
Ancak Titanic’in ilk seferinde iki fazladan lomboz görülmektedir.
B Güvertesi Pencereleri
Denize indiriliş fotoğraflarında pencereler eşit aralıklıdır.İlk sefer fotoğraflarında bu düzen bozulmuştur.
Halı Kararı
Titanic’in ilk seferine günler kala Ismay tüm zeminlerin halıyla kaplanmasını emretti.
Bu kararın amacı neydi?
Belfast’ta Kritik Hafta
1912 Mart başında Titanic ve Olympic son kez yan yana görüldü.
Gemilerin yer değiştirmiş olabileceği iddiası bu döneme dayanır.
Diyalog (Varsayılan Tersane Sahnesi)
Yetkili:“Olympic ve Titanic tamamen aynı. Pazartesi sabahı kimse fark etmeyecek.”
Diğer Yetkili:“Sadece isimleri değiştiririz. Geri kalan her şey White Star standardı.”
Yetkili:“Bu işi birkaç adam sessizce halleder.”
Karşı taraf:“Ortaya çıkarsa?”
Yanıt:“Ya bunu yaparız ya da hepimiz batarız.”
Kömür Grevi
Titanic yola çıkarken Britanya’da kömür grevi vardı.
Yakıt kıtlığı yaşanıyordu.
Buna rağmen:
Titanic tam sefer hazırlığındaydı.
Californian tam dolu kömürle Atlantik’e açıldı.
Ancak yolcu taşımıyordu.
Başzabit Wilde’ın Mektubu (Şüpheli İfade)
Titanic yola çıkmadan kısa bir süre önce, üç gece sonra hayatını kaybedecek olan Başzabit Henry Wilde kız kardeşine bir mektup yazdı.
Mektubunda şu ifadeyi kullandı:
“Bu gemiyi hâlâ sevmiyorum.”
Bu söz, gemiye yeni katılmış bir subay için dikkat çekici bulunur.
Doluluk Oranı Farkı (İlk Sefer – İkinci Sefer)
Olympic’in ilk seferi tamamen doluydu.
Ancak Titanic adıyla yapılan ilk seferde doluluk oranı yarı yarıya düşüktü.
Üstelik bu durum, kömür grevi nedeniyle Amerika’ya gitmek isteyen yolcuların beklediği bir dönemde yaşandı.
Sınıf Dağılımı
White Star’ın diğer gemilerinde 1. sınıf yolcu olan bazı kişilere Titanic’te yalnızca 2. sınıf yer teklif edildi.
Buna rağmen:
sınıf kamaraların bir kısmı boş kaldı.
Bu durum, şirketin gemiye bilinçli olarak daha az yolcu almak istemiş olabileceği iddiasını gündeme getirir.
Terminoloji Açıklaması
Bu noktadan itibaren yapılan anlatımda:
“Titanic” denildiğinde, aslında Olympic olarak inşa edilmiş ancak isim değiştirmiş olduğu iddia edilen gemi kastedilmektedir.
Kömür Grevinin İkinci Yönü (Alternatif Yorum)
Kömür grevi yalnızca yakıt sıkıntısı anlamına gelmiyordu.
Birçok gemi limanlarda beklerken:
Californian tam kömürle yola çıktı.
Yolcu taşımıyordu.
Atlantik’in ortasına doğru ilerliyordu.
Bu durum, bazı araştırmacılar tarafından planlı bir hazırlık olarak yorumlanır.
Californian’ın Hareketi
Leyland Line’a ait Californian gemisi, 5 Nisan 1912’de Londra’dan ayrıldı.
Özellikleri:
Tamamen kömür yüklüydü.
Yolcu taşımıyordu.
Atlantik’e doğru tam hız ilerliyordu.
Amerika’ya ulaşmasına fazlasıyla yetecek yakıt taşıyordu.
Yük olarak yalnızca yün kazak taşıdığı belirtilir
Son Dakika İptalleri (Dikkat Çeken İsimler)
Titanic’in ilk seferine kayıtlı 50’den fazla yolcu son anda seyahatini iptal etti.
Bunların önemli bir kısmı, J.P. Morgan’ın yakın çevresinden kişilerdi.
J.P. Morgan (seyahati iptal etti)
Morgan’ın bazı yakın dostları
Morgan’ın iş ortakları
Morgan, gemideki en lüks süite sahip olmasına rağmen hastalık gerekçesiyle yolculuğunu iptal etti.
Morgan’ın Konumu
Faciadan iki gün sonra bir Amerikalı muhabir, J.P. Morgan’ı Fransa’nın Aix-les-Bains tatil beldesinde sağlıklı şekilde görüntüledi.
Ayrıca Morgan’ın, Amerika’ya götürmeyi planladığı bazı değerli bronz heykelleri geminin kalkışından yaklaşık bir saat önce indirttiği belirtilir.
Finansal Güç Dengesi (Merkez Bankası Planı)
O dönemde ABD’de merkez bankacılığı sisteminin yeniden yapılandırılması tartışılıyordu.
Bazı etkili finansörler, özel merkez bankası kurulmasına karşı çıkıyordu.
Bu isimlerin bir kısmı Titanic’teydi ve hayatını kaybetti. İddialara göre:
Titanic’te hayatını kaybeden bazı iş insanları bu plana karşıydı.
Morgan ise özel merkez bankacılığı sistemini destekliyordu.
Facidan sonraki yıl, 1913'de :
Federal Reserve sistemi kuruldu.
ABD para sistemi özel bankacılık yapısına geçti.
10 Numaralı Kömür Deposu
Gizli Yangın
Titanic Southampton’dan ayrıldığında 10 numaralı kömür deposunda yangın vardı.
Yangın yaklaşık bir haftadır sürüyordu.
Kömürle üzeri kapatıldı.
Resmî denetim raporlarına yansımadı.
Bu durum, Britanya soruşturmasında gündeme gelmedi.
Olası “B Planı” İddiası
Bazı yorumlara göre kömür deposundaki yangın:
Gemi tahliyesi için bir gerekçe oluşturabilir,
Yolculara “yangın çıktı” denilerek tahliye yapılabilirdi.
Bu iddia, alternatif senaryonun bir parçası olarak sunulmaktadır.
Californian Gemisi
14 Nisan gecesi buz sahasında durdu.
Kaptan Stanley Lord:
O gece kamarası yerine kıyafetleriyle harita odasında dinlenmeyi tercih etti.
Kazanların çalışır durumda tutulmasını istedi.
Makinelerin hazır olmasını talep etti.
Bu durum, ani harekete geçme ihtimaliyle ilişkilendirilir.
Telsiz Mesajları
Titanic o akşam toplam altı telsiz mesajı aldı.
Üçü buz uyarısıydı.
Üçü Californian’dan geldi.
Californian mesajında “Gece için durduk” bilgisi yer alıyordu.
Çarpışma Anı (14 Nisan 1912 – Saat 23:40)
Gözcüler buzdağını fark etti.
Birinci subay Murdoch:
Dümeni iskeleye kırdı.
Makineleri tam geri çalıştırdı.
Bu manevra, çarpışma riskini artırmış olabilir.
Titanic buzdağına sancak tarafından sürtünerek temas etti.
Manevra Tartışması
Titanic’in dönüş dairesi yaklaşık 1.280 yarda, durma mesafesi ise yaklaşık 800 yardaydı.
Bazı uzman görüşlerine göre:
Gemi doğrudan çarpsaydı su üstünde kalabilirdi.
Yana sürtünme, birden fazla bölmenin hasar görmesine yol açtı.
Bu yorumlar, soruşturmalarda tartışma konusu oldu.
İlk Dakikalar
Çarpışmadan sonra:
Genel alarm verilmedi.
Yolcuların büyük kısmı tehlikenin farkında değildi.
Tehlike algısı oluşmadı.
İlk imdat sinyali 25 dakika sonra gönderildi.
Filikaların indirilmesi 1 saatten fazla sürdü.
Geciken Müdahale
İlk CQD sinyali 35 dakika sonra gönderildi.
Pompalar yaklaşık 45 dakika sonra çalıştırıldı.
Filikaların hazırlanması yine yaklaşık 45 dakika sürdü.
İlk filika, çarpışmadan 1 saat 25 dakika sonra indirildi.
Bu gecikmeler, soruşturmalarda eleştirildi.
Fişekler
Gece yarısına doğru Titanic imdat fişekleri fırlatmaya başladı.
Hayatta kalanların ifadelerine göre:
Kırmızı
Beyaz
Mavi
renkli fişekler kullanıldı.
Californian’dan Görülenler
Californian gemisinden görülen fişeklerin:
Yalnızca beyaz olduğu,
Çok yükseğe çıkmadığı,
Sesinin duyulmadığı
rapor edildi.
Kaptan Stanley Lord, fişeklerin rengini özellikle sordu.
Yanlış Gemi İhtimali
Bazı yorumlara göre:
Californian’ın gördüğü fişekler Titanic’e ait olmayabilir.
O bölgede bulunduğu iddia edilen “Samson” adlı geminin beyaz fişekler kullanmış olabileceği öne sürülmüştür.
Konum Hatası
Çarpışmadan sonra Kaptan Smith, 4. Subay Joseph Boxhall’dan geminin konumunu hesaplamasını istedi.
Enkazın gerçek konumu incelendiğinde:
Verilen koordinatın yaklaşık 12 mil sapmalı olduğu belirlenmiştir.
Bu hata, Titanic’in Californian’ın görüş alanında olduğu izlenimini doğurmuş olabilir.
Beş Dakika Daha
Kaptan Smith, makineleri tamamen durdurmadan önce geminin yaklaşık beş dakika daha yarım hızla ilerlemesini emretti.
Bazı yorumlara göre:
Ufukta görülen geminin Californian olduğu düşünülmüş olabilir.
İngiliz Soruşturması (Çıkar Çatışması İddiası)
Soruşturma, Ticaret Kurulu başkanı Lord Mersey tarafından yürütüldü.
Soruşturmanın dikkat çeken yönleri:
Ticaret Kurulu hem denetleyici hem de soruşturmayı yürüten taraftı.
Filika sayısına ilişkin kurallar Ticaret Kurulu’na aitti.
Geminin sefere elverişli olduğunu ilan eden de aynı kurumdu.
Bu durum, tarafsızlık tartışmalarına yol açtı.
Sonuçlar:
Kaptan Smith suçlanmadı.
White Star Line suçlanmadı.
Tasarım kusurları vurgulanmadı.
Subaylar suçlanmadı.
Kaptan Stanley Lord eleştirildi.
Mürettebatın Dönüşü
Hayatta kalan mürettebat İngiltere’ye döndüğünde:
Doğrudan ailelerine gönderilmedi.
Bir demir yolu hangarında yaklaşık 24 saat tutuldu.
Bazı belgeler imzalatıldı.
Bazı mürettebat üyeleri, imzaladıkları belgenin “Resmi Sırlar Yasası” kapsamında olduğunu düşündüklerini ifade etti.
Sigorta Meselesi
Titanic’in inşası yaklaşık 10 milyon dolara mal olmuştu.
Batıştan kısa süre önce sigorta bedelinin artırıldığı belirtilir.
Faciadan 5 gün sonra:
Lloyd’s of London 12,5 milyon dolar ödeme yaptı.
Bu ödeme, bazı araştırmacılar tarafından tartışmalı bulunmuştur.
Enkaz Bulguları
Enkaz incelemelerinde:
Siyah boya altında gri bir astar katmanına rastlandığı belirtilmiştir.
Bu gri astarın Olympic’te kullanıldığı iddia edilmektedir.
Sancak pervanede:
“401” damgası tespit edildiği ileri sürülmüştür.
Bu numaranın Titanic’e ait olduğu belirtilir.
Sonraki Gelişmeler
Stanley Lord, hayatı boyunca adını temize çıkarmaya çalıştı.
İngiliz soruşturmasının yeniden açılması için girişimlerde bulundu.
Ismay, facianın ardından White Star Line’dan ayrıldı.
Kamuoyunda ağır eleştirilere maruz kaldı.
Olympic, uzun yıllar hizmet vermeye devam etti.
Birinci Dünya Savaşı sırasında asker taşıma gemisi olarak kullanıldı.
Kaynaklar :
Yorumlar